"Stille kracht" van Louis Couperus regie Ivo van Hove

Gabriella Cleuren

2020

Een toneelstuk virtueel ogevoerd door de "Toneelgroep Amsterdam" op 15.11.2020. Regisseur : Ivo van Hove.

Een fantastische opvoering van een visionaire , existentiële roman door L. Couperus geschreven rond 1900, waarin het onbegrip tussen culturen centraal staat, het niet verstaan, het niet kunnen inleven in andere werelden. Hier de rationele Westerse tegenover de mysterieuze Oosterse wereld. De onmogelijkheid van het koloniale project .

De regent die rationeel denkt, goed , rechtvaardig wil besturen , kortzichtig, blind is stuit op een wereld van mysterie, bijgeloof , onderhuidse  krachten die hij niet kent en die zijn wereld gestaag uithollen.

Zijn rationaliteit faalt, alles wankelt aan hem. Zijn wereldbeeld kan hij met zijn beperkte blik niet opbouwen.

Alles wordt weergegeven door muziek, een piano in donker beeld , een schrijftafel waar hij altijd blijft aanplakken. Projectiebeelden die reizen aangeven.

Dan een vlag wordt gehesen, er zijn vreemde geluiden, het regent constant, een Javaan danst in de regen.  Man en vrouw dansen gelijktijdig, maar de goedgelovige  regent wordt door zijn vrouw om de tuin geleid. Zijn zoon is mislukt,  heeft geen ambitie .

Verder heeft hij een bastaardzoon die zeer sfeervol  in scène verschijnt. Zijn moeder was Indisch, zij werd verstoten .

Het verschil in cultuur wordt erg zichtbaar bij de confrontatie met de prins die zijn corrupte broer de hand boven het hoofd houdt.  Het schijngevecht in schaduw maakt hem  ziek : krachten onder de dingen ziet hij niet, begrijpt hij niet. De overheersing is een illusie van de beschaving. Ook de vorstin die smeekt en zijn voet op haar zet is onbegrijpelijk voor hem.

Mysterieuze gebeurtenissen ; versplinterde spiegel, bloed op badende , stenen die gegooid worden als mysterieuze krachten. Ziet de Javanen als spoken. De confrontatie vader zoon, halfbroers letterlijk weergegeven.

De projectie van een trein om het reizen weer te geven is een mooi beeld.

Ik begreep alles tot ik niets meer begreep zegt de regent. Alles druiste in tegen de logica.

Alles is meesterlijk in elkaar gezet , een mooie collage van beeld, muziek, spel , drama , betekenisvolle projecties en verstarring door het stoetje, tafeltje en papier.

Zeer goede vertolking door Gijs Scholten van Aschat, Halina Reyn en Eva Zoë Heinen als Eva de verhalende. Vanja Rukavina als Javaan, Ester Scheldwacht als Javaanse vorstin en Mingus Dagelet(zoon) en Ans Greidanus Jr. halfbloed

Een overzichtelijk spel.

Back to Publications