"Een bundel haarspelden" van Sofi Oksanen - een boekbespreking

Gabriella Cleuren

2016

Roman als nuchtere zelfwaarneming van een boulimische patiente. De biografie van een kind dat tussen 2 moeilijke werelden valt, Estisch Fins, zich niet uiten kan uit noodzaak en als compensatie zich ontlast van haar voedsel : kwestie van alles onder controle te houden. Intuïtie, spontaniteit kan voor haar levensbedreigend zijn.

Ook is hierin het communistische regime met zijn gruwelijke, monsterachtige mensonterende situaties en deportaties van mensen voor niets, getekend , terwijl andere handige figuren zich er toch weten doorheen te slaan , hun leven wat draaglijker te maken op risico van verbanning naar Siberië, zomaar opgepakt te worden zonder ook maar afscheid te nemen , iets mee te nemen en te verdwijnen , hun geliefden zien ze nooit meer .

Naar het eind toe verandert de wereld van communistisch naar kapitalistisch en vindt de jonge vrouw haar vertrouwde ouderwetse levensomstandigheden en voorwerpen, huizen, familie niet meer terug en ziet met spijt die oude gammele dingen teloorgaan en vervangen worden door nieuwe die niet dezelfde uitstraling bezitten, waarin niet dezelfde geest woont. Het vroegere gebrek ( een eigen verzonnen oplossing ) had iets wat het nieuwe niet heeft.

Het is een verhaal van gebrek aan houvast ,van het vallen tussen werelden en daarom ook terugvallen op een georchestreerd ritmisch ritueel van beheersbare dwang. Het leven van het normale leven van andere vrouwen is niet mogelijk voor deze . Ze doorloopt in gedachten alles dat haar deel zou worden , en vooral dat van haar kinderen als ze het zou leven als de anderen. Ze kan enkel haar boulimie stabiliseren , het optimale dat ze bereiken kan.

De taal is cool , registrerend, afstandelijk in de derde persoon ook voor intieme zaken.

Uitspraak : Finse vrouwen kunnen geen vrouwen zijn, het zijn mannen in tegenstelling tot de Estse.

 

Back to Publications