"De geniale vriendin" van Elena Ferrante - een boekbespreking

Gabriella Cleuren

2016

Schitterend vlot geschreven roman, van zo’n kracht dat je gelijk welke bladzijde kan openslaan , lezen en geboeid blijft.

Het verhaal belicht de loyaliteit , vriendschap maar ook onderhuidse concurrentie als drijvende energie bij 2 jonge kinderen, later jonge meisjes , waarvan de geniale altijd slaagt in wat ze doet, gewoon door haar begaafdheid , hetgeen voor anderen veel inspanningen vergt. Maar beiden zijn ambitieus en willen uit de armoede geraken. Lila Cerullo, dochter van een schoenmaker erkent geen authoriteit, wist te doen wat ze wilde, overschreed voortdurend grenzen en wist handig de gevolgen daarvan te ontwijken. De 2 meises zijn als 2 helften die een eenheid , één individu zijn. Ze hebben een positieve, opwekkende, avontuurlijke , ondernemende invloed op elkaar.

Lila durft alles, , kent geen angsten ,  de andere doet mee.

Op school ( 2e klas ) beconcurreren ze mekaar . De enige die hun angst opwekt is don Achille , een giftig figuur die bij ruzie een gezinsvader Peluso dood tegen een boom kwakt.Volwassenen vrezen hem.  Het leven speelt zich af in een wijk ,het leven is er zeer verweven zoals in een dorp en vol geweld, met ruwe scheldpartijen , brutale handelingen en pesterijen.

Op school ontdekt de lerares het talent van de meisjes en noemt Lila  haar beste leerling van de klas. Linu is onzeker en vreest te worden als haar moeder; mank, scheel en onhebbelijk en richt zich daarom naar haar vriendin, die mooi, tenger, lenig ,ondernemend  en briljant is. Het geeft haar extra power en ze wil het zo houden. Ze doet enorm veel moeite om bij te blijven als 2e. Lila overtrof iedereen, vooral als ze wilde. Intussen worden de veten tussen de kinderen in relatie met de ouders uitgevochten .Poppen worden uitgewisseld als een soort verbond . Lila gooit ze in het souterrain, waar ze volgens haar door Don Achille opgeraapt en meegenomen werden. Later zal ze bij hem aankloppen en bekend maken dat ze gezien heeft hoe hij ze opraapte en in een zwarte tas meenam. Verbouwereerd  geeft hij hen geld voor een nieuwe pop.

Intussen sluiten de jongens een soort  verloving af met het meisje dat ze graag mogen, al dan niet beantwoord. Lila wordt door niemand gevraagd omwille van haar gemeenheid, vuilheid , grofheid en gewiekstheid. Dan volgt een soort voortstuderen aan de middenschool. Lila haar ouders hebben ouwelijke opvatiingen, een meisje hoort in de keuken. Dus wordt het niets. Ze hebben ook niet het nodige geld. De ondersteunende lerares vindt haar ouders akelig  plebs dat niets begrijpt en het kind dat niet verder mag verliest haar energie. Hoe belangrijk de onderlinge wisselwerking, rivaliteit tussen de kinderen is , hoe stimulerend , wordt hier overduidelijk. Ook hoe ouders stimulerend zijn of afblokken door onbegrip .

Lila wordt thuis onmogelijk , omdat ze niet voort mag. Haar vader maakt ze zo woedend dat hij haar uit het raam de straat op gooit. Ook moord is niet ongewoon in die omgeving en het ophalen van de zogenaamde moordenaar door de carabinieri, zo maar uit het gezin geplukt zonder bewijs of  proces.

Geweld overal. De kinderen worden pubers en lichten mekaar voor. Lila houdt het niet uit bij vrienden die haar geest niet boeien. De wijk doet haar best uit de armoede te geraken door kleine winkeltjes en zelfstandige zaakjes op te richten. Vriendinnen leren samen Latijn en Lila verbetert de structuur bij het leren voor betere resultaten bij Linu.

De jongens proberen te overtroeven door materiële dingen, geschenken auto’s en stoer gedrag. Lila is echt heel clever en berekent en tekent schoenen. Maar ze wordt door de onmogelijkheid van rendabiliteit geblokkeerd . Intussen vermaken de meisjes zich met de jongens uit de wijk. Linu gaat naar het gymnasium en wordt zelfs in Grieks door haar vriendin gesteund.

Weldra neemt deze het trouwaanzoek van Stefano aan, met hopen kleren, etentjes, rondgereis, maar het bevredigt haar niet. Het is heel knap hoe het inlevingsvermogen, de band tussen de 2 meisjes die elkaar aftasten, overtroeven, begrijpen , liefhebben met veel psychologisch inzicht en oog voor symboliek  beschreven is . Het heeft een krachtige menselijke dimensie (flux van menselijke interactie , familie en wijkweefsel, aantrekking en afstoting , opnemen of afzetten tegen). en refereert naar een andere tijd.(50-60ger jaren)

Tenslotte schetst het de divergentie van werelden bij jonge mensen die hun eigen weg vinden ,  zich afzetten tegen ouders en vrienden en gelijkgestemden zoeken .

 

Back to Publications