RIVIEREN  van Martin Michael Driessen : een boekbespreking, Gabriella Cleuren, 2017

RIVIEREN van Martin Michael Driessen : een boekbespreking

Gabriella Cleuren

2017

RIVIEREN  Martin Michael Driessen : 3 novellen

  1. Fleuve sauvage. (Alles führt zu nichts)

Een acteur wil definitief van de drank af en doet daarom een canovaart  op de Aisne : Fr. Hij is een verstokte agressieve drinker en wil definitief zonder drank verder. Zijn tocht is eigenaardig, romantisch langs wilde  overhangende oevers.

Het boek getuigt van scherpe waarneming. Whisky is reinigend zoals beschreven, typisch voor een alkoholiker. Het gedrag van vogels.:  een zwarte zwaan duikt altijd weer voor zijn cano op , gidst , vliegt niet weg in het struikgewas of komt langs de achterkant terug. Ze is een metafoor : een onheilsbode. Vogels schuilen aan de kant tot je voorbij bent  om dan paniekerig achter je op te stijgen en te vluchten. Het gevecht met de engel is het gevecht met jezelf. Hij  besluit de fles whisky  weg te gooien .Taal :  zijn haar hing als palmboombladeren na een tornado. Wijsheid is op het goede moment niet te willen denken.

Het verhaal is sfeervol, vol stilte, hoorde alleen de geluiden van de breed stromende rivier en de roep van de uil.  : koeien lagen of stonden te herkauwen.  De sterren verdrongen zich boven de zwarte boomkruinen., ze vielen omlaag als atleten die hun sprong achter de rug hadden. De koeien moest hij   verjagen en ze begrepen niet waarom ze niet welkom waren. Alles is zeer tastbaar.

Scherp van tong was hij in moeilijke situaties en trok aan het langste eind, hij had grote ervaring met het afwimpelen van lastposten.

De whiskyfles haalt hem in. Noodlot . Hij zet zijn tent op zonder te zien waar en wordt door wel 20 koeien belaagd . Als hij wil inslapen en de lamp aanknipt raspt er eentje met haar tong aan het tentzeil . Het waren allemaal jonge dieren; bendes jonge delinquenten. Hij keek in de ogen van een vaars : diepzinnig vrouwelijk ogen ... Dan het gevecht met het dier dat zich door zijn houding aan een ijzeren staak spiest. Gruwelijke scène van ‘t dier  trachten te bevrijden samen met de jonge vrouw,  eigenares,  hetgeen in een nietsontziend gevecht ontaardt en met de dood van dier en meisje. De kaplaarzen lagen plat in de modder als de verlepte stelen van een plant. Hij houdt bij het gevecht haar hoofd onder water zodat ze verdrinkt.

Dan komt zijn cano in aanvaring met een boomstam die dwars over het water ligt  door het geweld van de stroom die alles meesleurt. De vaars , de tentresten , het lijk van hemzelf en de jonge vrouw.

Het leek allemaal een ongeluk. De oever waar hij was,  was afgekalfd  in het water. De hoogste waterstand sinds 1972.

  1. De reis naar de maan ( Das Leben ein Traum)

Konrad een jongen van 14 mag voor het eerst mee met boomstamvlotters nadat zijn broer daarbij verdronken was. Zijn moeder was weduwe, naaide hem de jas van zijn broer om en liet hem gaan om te werken. Hij kwam uit het dorp Wahlreuth ergens in Beieren. Met Durbacher , de baas en zijn werkers trekt hij op. Moet door het bos waar alles gestapeld lag en aaneengebonden moest worden. Het rook er naar vocht en verrotting. Konrad is een zeer opmerkzame verstandige jongen, natuurgebonden, en het varen en vlotten sturen is zijn liefde. Na een tijdje kent hij ieder aspect van de Main. Hij is arm maar eerlijk en behendig . Hij had de manieren van de betere stand. Hij is ook zeer gevoelig en kon het gesneden gansje voor Evje geen oogjes branden. Hij misgrijpt zich niet aan het blinde meisje. Hij was zo knap dat hij door een schilder als model gevraagd werd. De wereld van de fantasie is de rivier de Main, een verhaal dat hij telkens opnieuw beleefde evenals het ontdekken van nieuwe verdere waterwegen, steden, Nederland, Nymeghen na Duitsland, de Rijn en zijn vertakkingen. Dit  is zijn ontdekking van de wereld. Voor hem is het als Jules Vernes verhalen in  boeken met blauwe kaften en goudrelief  die hij steeds weer opnieuw las, illustraties als wonderwerken, gekregen van Julius de even oude zoon van Durbacher , die hem graag mocht, maar een veel royaler leven leidde als hij. Van in het begin neemt hij het voor Julius op bij Benning en slaat hem met de stempelhamer op zijn bovenknie : een houtmerk erin toen deze  hem  bedreigde. Vanaf dan  is er een soort verdoken band en sympathie door het verhaal heen met fijne zinsspelingen die  homosexualiteit laat vermoeden  . . Maar Julius weet zich geen raad met zijn neigingen en probeert het in een  bordeel : vreemd gedrag. Durbacher is goed gekleed, vertelt versierverhalen die de andere niet gelooft. Hij vindt hem ongrijpbaar en onbegrijpelijk , zo zelfverzekerd als een predikant op zijn kansel.

De opkomst van schepen, stoomtreinen maakt zijn beroep overbodig : ze zijn een barbaarse voorhoede van een nieuwe tijd. De kapiteins ramden hen en maakten geen plaats meer voor vlotten . Tenslotte is zijn werk overbodig en heeft Julius zijn fortuin verspild . Het  lot brengt hen dan na veel moeilijkheden eindelijk samen.

Zeer mooie taal : Julius ogen zo licht als water dat over kiezels glijdt.

De Main vertelde een verhaal dat hij telkens opnieuw beleefde .

Het meisje met de gespreide benen gaf hem een onbehaaglijk gevoel zoals zijn moeder als ze oud en verstoord was op haar nachtpot.

Zijn vriendin (Jul.)was elegant en het leek alsof een witte zwaan op de kratten was neergestreken.

 Julius leek half man, half vrouw. Veel aandacht voor kleding en kleuren.

  • Pierre en Adèle (Es wir rein durch Feuer , Wasser, Luft und Erde)  

               De novelle begint met een bloeddorstig  jachttafereel  . 2  Paren schieten een ree dat de rivier doorwaadt naar de andere eigendom  en daar afgemaakt wordt, beschouwd als hun bezit op de andere oever . In de reeënogen weerspiegelden zich 2 bosranden en 4 mensen.

Hugenoten en katholieken staan met oude vetes tegenover elkaar in destructieve gruwelijke vijandschap. 2 Mirages vliegen over met denderend lawaai, de moderne tijd . Maar de mentaliteit in de hoofden is archaïsch .

De kinderen aan beide zijden scholden , vingen stekelbaarsje en worden later uitgesproken vijanden, maar hebben beiden hun fierheid en zwijgen. Adèle wordt door haar man geslagen, mishandeld en Heeft  geen kinderen, maar krijgt op latere leeftijd  een akelig klein meisje.

Pierre moet een amputatie ondergaan heeft in een klem getrapt van de anderen , en strompelt , maar zwijgt .    Hun notaris in Lorian , een jood zorgde dat de geschillen bleven,  voor het geld. Als hij naar de USA uitwijkt doet hij een voorstel voor het ruilen van de grond. Pierre ontdekt een schat op het andere stuk en wordt gepest door het kind van Adèle die haar moeder wil verdedigen voor liefde .

Door een aanslag van haar vader met olie in de rivier die hij in brand zet, wordt de toestand als Pierre het kind uit het water en vuur redt beter. In het verhaal zit een enorme geladenheid , gruwel , mishandeling en kleur.

Beschrijving v.d. houding van de bok, geiten en koeien is grappig, ze volgen in processie.en hadden verwachtingen die hij niet kon inlossen.

De schrijver heeft de dieren zeer humorvol   getypeerd . p 100 en 102. 

Al deze verhalen zijn een aaneenrijging van wreedheid, gruwelijkheid, gebrek aan empathie, lot en natuur, bij de mens die zich niet in de hand heeft.   

Back to Publications