Marie Ndiaye : Drie sterke vrouwen, Gabriella Cleuren, 2017

Marie Ndiaye : Drie sterke vrouwen

Gabriella Cleuren

2017

Een buitengewoon goed geschreven boek, literair, rijke woordcombinaties, zeer inventief en met een achtergrond die vanuit een andere wereld spreekt, speciaal.

NORAH : door haar onhebbelijke vader opgevorderd om hem op te zoeken met bedoelingen : haar broer verdedigen in de gevangenis. De manier waarop de haast walgelijke lepe vader beschreven is en zijn onhebbelijke manier van eten , handelen , lopen, en in de flamboyant zitten als een dier die zijn prooi zo kan gadeslaan, spreidt het onbehagen in de tekst en drijft de spanning op. Niettegenstaande zijn compromitterende houding weet Norah haar houding te bewaren, zelfs begrip te tonen en verstaat ze bij een bezoek aan haar goeilijke broer dat die zelfs moet opdraaien voor de moord die de vader pleegde. Het wordt niet expliciet gezegd, maar het vermoeden is bijna zekerheid gezien de houding van de vader : patriarch en hoeder van de familie, wat dat in zo’n land betekent. De kinderen moeten hun kop op het blok leggen. Norah kan zich uiteindelijk met die eisen verzoenen en beslist haar broer eruit te halen.

We vernemen veel over de gewoonten in zo’n Afrikaans land.

FANTA  is in kaart gebracht door het negatief van haar man . Zijn houding wordt constant verduidelijkt door zijn  gedachten . Hij lijdt onder zijn verleden , besluiteloosheid met uitbarstingen , zinloosheid , onbeduidendheid en  het misprijzen van  zijn vrouw die hij benijdt , die zinvol werk heeft, van haar zoontje houdt en weet klaar te komen met moeilijke omstandigheden. Ook hier schitterende taal , complexe zeer creatieve constructies en rijkdom van compositie.

KHADY

De meest optimistische en tragische van de 3 vrouwen . Ze houdt aan zichzelf, staat voor zichzelf,  heeft geleerd af te schakelen door melkwitte dromen en ontkenning van de werkelijkheid zodat ze kan bestaan. (beschermd door haar onaantastbare menselijkheid) Ze heeft goede mensen gekend : haar grootmoeder, haar man. Dat is leefbaar. Na zijn dood wordt alles akelig. Eerst bij zijn familie dan bij haar reis  naar Europa waar ze door haar argeloosheid in de woestijn een tijdje overleeft . De jongen trekt zich haar lot aan maar als de situatie onmogelijk wordt als het gaat om het blanke overleven , rooft hij haar zuurverdiende centen als prostitué een situatie waarin hij haar gebracht heeft. Menselijkheid sterft en als een dier overleven is het enige . In haar argeloosheid wordt ze opgebruikt ontmoet nog behulpzame mensen maar  komt om door ontbering en ziekte die haar lichaam uitmergelen.Toch blijft ze trouw aan zichzelf ,( geen verwijten , geen gehuil ): haar sterkte . Ook hier is de man de verrader die zijn geliefde uitzuigt.

Toch wordt haar laatste poging in de natuur op te gaan p284 (schitterend poëtisch uitgewerkt : minder dan  een rimpeling , een ademtocht ) vertolkt door het beeld van een vogel die hoog boven de afrastering vliegt met brede grijze vleugels .Zij! Ze zou eeuwig blijven leven,zweven, niet ten onder gaan. De jongen voelt haar goede geest, haar aanwezigheid , spreekt tegen haar en in de verte verdween een vogel. Een zeer poëtisch beeld.

© Gabriëlla Cleuren

Back to Publications